قیمت فرآورده های نفتی در کشور های مختلف 2025
قیمت فرآورده های نفتی، کالایی اساسی برای تأمینکنندگان، صادرکنندگان و عموم فروشندگان فرآوردههای نفتی، در کشورهای مختلف،نشان دهنده بخشی از پیچیدگیهای بازار انرژی است. این اختلافات قیمتی ریشه در سیاستهای داخلی، ساختارهای اقتصادی، حجم تولید و مصرف، هزینههای حمل و نقل، مالیاتها و نوسانات بازارهای جهانی نفت دارد. مقایسه بهای بنزین، گازوئیل و نفت سفید، گوگرد و قیر و دیگر محصولات پالایشی، تفاوتهای راهبردی دولتها در قبال انرژی، سطح رفاه مصرفکنندگان و میزان اتکا به منابع هیدروکربنی را آشکار میسازد.
برخی دولتها با ارائه یارانه به تأمینکنندگان سوخت، قیمتهای پایینتری را برای صنایع و شهروندان خود ایجاد می ککند، در حالی که برخی دیگر از طریق مالیاتهای سنگین، درآمدهای خود را افزایش میدهند. این تفاوتها به طور مستقیم بر هزینه تمامشده محصولات، رقابتپذیری صنایع و تصمیمات تأمینکنندگان مواد اولیه اثر میگذارد.
این مقاله با بررسی قیمت فرآوردههای نفتی در میان کشورهای تولیدکننده و صادر کننده نفت و کشور های وارد کننده فرآوردههای نفتی، به تحلیل عوامل تعیینکننده این قیمتها میپردازد. هدف، درک عمیقتر از پویاییهای تجارت جهانی نفت و تأثیر آن بر تأمینکنندگان مواد پتروشیمی و سایر صنایع وابسته است. بررسی قیمت نفت خام، هزینه پالایش و زنجیره تأمین انرژی از محورهای کلیدی این مقاله خواهد بود.
میانگین قیمت قیر در کشور های صادر کننده:
قیمت قیر، برای تأمینکنندگان قیر و پروژههای زیرساختی، در کشورهای گوناگون، تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. تفاوت در هزینه تولید قیر، حمل و نقل قیر، مالیاتها و تقاضای قیر در بازارهای مختلف، منجر به نوسانات قیمتی قابل توجهی میشود. کشورهایی با منابع غنی نفت خام و تولیدکنندگان قیر بزرگ، ممکن است قیمتهای رقابتیتری ارائه دهند، در حالی که واردکنندگان با هزینه واردات قیر بالاتری مواجهاند. این بررسی، به مقایسه قیمت قیر صادراتی و قیمت قیر داخلی در کشورهای منتخب پرداخته و عوامل مؤثر بر بازار جهانی قیر را تحلیل میکند. تأمین کنندگان آسفالت و فعالان صنعت راهسازی از نتایج این مقاله بهرهمند خواهند شد.
| کشور | سهم از بازار صادراتی(%) | میانگین قیمت صادرات / تن |
|---|---|---|
| کانادا | 13.9 | 438 usd |
| ایران | 13.9 | 378 usd |
| عراق | 9.4 | 444 usd |
| سنگاپور | 9.2 | 463 usd |
| کره جنوبی | 5.7 | 450 usd |
| یونان | 4.6 | 443 usd |
| آلمان | 4.3 | 478 usd |
| هلند | 3.4 | 467 usd |
| ترکیه | 3.1 | 414 usd |
| اسپانیا | 3 | 484 usd |
| ایتالیا | 2.9 | 442 usd |
| چین | 2.6 | 713 usd |
| آمریکا | 2.4 | 380 usd |
| مالزی | 1.8 | 467 usd |
| تایلند | 1.6 | 454 usd |
| روسیه | 1.6 | 335 usd |
| مجارستان | 1.6 | 530 usd |
| امارات متحده عربی | 1.6 | 503 usd |
| فرانسه | 1.5 | 505 usd |
میانگین قیمت قیر در کشور های وارد کننده:
| کشور | سهم از بازار وارداتی(%) | میانگین قیمت واردات / تن |
|---|---|---|
| آمریکا | 16.3 | 448 usd |
| چین | 9.5 | 469 usd |
| هند | 9 | 409 usd |
| اندونزی | 4.1 | 515 usd |
| ویتنام | 3.7 | 535 usd |
| انگلیس | 3.3 | 513 usd |
| ترکیه | 2.9 | 454 usd |
| استرالیا | 2.9 | 463 usd |
| مالزی | 2.7 | 469 usd |
| فرانسه | 2.5 | 480 usd |
| بلژیک | 2.1 | 428 usd |
| رومانی | 2.1 | 548 usd |
| الجزایر | 1.8 | 430 usd |
| مراکش | 1.3 | 500 usd |
| نروژ | 1.2 | 600 usd |
| تایلند | 1.2 | 600 usd |
| ژاپن | 1.2 | 548 usd |
| آفریقای جنوبی | 1 | 563 usd |
| امارات متحده عربی | 0.9 | 535 usd |
میانگین قیمت کک نفتی در کشور های صادر کننده:
قیمت کک، برای تأمینکنندگان کک و صنایع فولاد، در کشورهای مختلف متفاوت است. هزینه تولید کک، هزینه های حمل و میزان تقاضا عوامل کلیدی هستند. تولیدکنندگان کک و خریداران کک در صنایع فولاد و آلومینیوم به دنبال قیمت رقابتی هستند. قیمت زغال سنگ کک شو نیز مؤثر است. بررسی قیمت کک صادراتی و وارداتی در بازارهای مهم، پویاییهای تجارت جهانی کک را نشان میدهد. فعالان بازار کک از این تحلیل بهره میبرند.
| کشور | سهم از بازار صادراتی(%) | میانگین قیمت صادرات/تن |
|---|---|---|
| آمریکا | 55 | 122 usd |
| روسیه | 7.5 | 202 usd |
| ونزوئلا | 6.5 | 146 usd |
| اسپانیا | 5.5 | 181 usd |
| برزیل | 5.1 | 320 usd |
| هلند | 3 | 337 usd |
| بلژیک | 2.5 | 185 usd |
| کانادا | 2.3 | 125 usd |
| آلمان | 1.8 | 128 usd |
| تایوان | 1.6 | 198 usd |
| چین | 1.2 | 483 usd |
| کلمبیا | 1.2 | 87 usd |
| اندونزی | 1 | 332 usd |
| رومانی | 1 | 237 usd |
| آذربایجان | 0.7 | 250 usd |
| لهستان | 0.7 | 175 usd |
| مجارستان | 0.6 | 200 usd |
| قزاقستان | 0.5 | 168 usd |
| مالزی | 0.4 | 223 usd |
میانگین قیمت کک در کشور های وارد کننده:
| کشور | سهم از بازار وارداتی(%) | میانگین قیمت واردات / تن |
|---|---|---|
| چین | 33 | 224 usd |
| هند | 18.1 | 169 usd |
| ژاپن | 6.9 | 194 usd |
| برزیل | 4.1 | 126 usd |
| ترکیه | 3.1 | 133 usd |
| مکزیک | 2.6 | 137 usd |
| بحرین | 2.1 | 191 usd |
| ایتالیا | 2 | 167 usd |
| آمریکا | 1.7 | 310 usd |
| کانادا | 1.7 | 172 usd |
| مراکش | 1.6 | 148 usd |
| آلمان | 1.6 | 191 usd |
| عمان | 1.5 | 191 usd |
| هلند | 1.3 | 229 usd |
| تونس | 1.1 | 155 usd |
| انگلیس | 1 | 212 usd |
| گواتمالا | 1 | 131 usd |
| اسپانیا | 0.9 | 139 usd |
| کره جنوبی | 0.8 | 204 usd |
میانگین قیمت روغن پایه در کشور های صادر کننده:
بهای روغن پایه، به عنوان بخش مهمی زنجیره تأمین تولیدکنندگان روانکار در سطح جهانی، تحت تاثیر متغیرهای متعددی است. بهای تمامشده تولید روغن پایه، هزینههای فرآوری و خالصسازی، کرایه حمل و نقل و حجم نیاز صنایع گوناگون به روغن پایه، همگی در تعیین نرخ نهایی آن نقشآفرین هستند. هم عرضهکنندگان روغن پایه و هم مصرفکنندگان عمده در بخشهایی مانند تولید انواع روغن و گریس صنعتی، همواره در پی یافتن تعادلی میان کیفیت و نرخ بهینه روغن پایه هستند. تحولات بهای نفت خام و پیچیدگیهای فرایندهای پالایشگاهی نیز از عوامل اصلی مؤثر بر قیمتگذاری این ماده محسوب میشوند. مطالعه و بررسی نرخ صادرات و هزینه واردات آن در بازارهای مهم، دید کاربردی نسبت به تجارت بینالمللی روغن پایه ترسیم میکند که برای فعالان بازار روغن پایه و تأمینکنندگان اولیه روانکارها دارای اهمیت است.
| کشور | سهم از بازار صادراتی(%) | میانگین قیمت صادرات/تن |
|---|---|---|
| هند | 10 | 830 usd |
| هلند | 8.2 | 818 usd |
| چین | 6.7 | 761 usd |
| کره | 6.5 | 841 usd |
| سنگاپور | 5.3 | 822 usd |
| بلژیک | 4.8 | 860 usd |
| مالزی | 3.4 | 684 usd |
| اسپانیا | 2.4 | 860 usd |
| ترکیه | 2.1 | 678 usd |
| آلمان | 2.1 | 1046 usd |
| ایتالیا | 2.1 | 780 usd |
| تایوان | 1.9 | 778 usd |
| یونان | 1.8 | 789 usd |
| برزیل | 1.8 | 625 usd |
| ژاپن | 1.4 | 767 usd |
| ایران | 1.2 | 506 usd |
| فرانسه | 1.2 | 885 usd |
| سوئد | 1.1 | 872 usd |
| انگلیس | 1 | 719 usd |
میانگین قیمت روغن پایه در کشور های وارد کننده:
| کشور | سهم از بازار وارداتی(%) | میانگین قیمت واردات / تن |
|---|---|---|
| سنگاپور | 5.4 | 581 usd |
| فرانسه | 4 | 888 usd |
| انگلیس | 4 | 923 usd |
| آلمان | 3.7 | 898 usd |
| ترکیه | 3.4 | 682 usd |
| هلند | 3.3 | 797 usd |
| چین | 3.3 | 552 usd |
| بلژیک | 3.1 | 167 usd |
| مالزی | 2.5 | 728 usd |
| برزیل | 2 | 835 usd |
| مکزیک | 2 | 753 usd |
| ایتالیا | 1.7 | 814 usd |
| هند | 1.4 | 615 usd |
| فیلیپین | 1.3 | 817 usd |
| ویتنام | 1.2 | 2074 usd |
| لهستان | 1.2 | 950 usd |
| مراکش | 1.2 | 854 usd |
| اکراین | 1.1 | 1022 usd |
| تایوان | 1 | 715 usd |
میانگین قیمت گوگرد در کشور های صادر کننده:
بهای گوگرد، به عنوان جزء حیاتی زنجیره تأمین تولیدکنندگان کودهای شیمیایی و صنایع وابسته در سطح جهانی، تحت تأثیر متغیرهای متعددی است. بهای تمامشده تولید گوگرد (ناشی از روشهای استخراج و فرآوری)، هزینههای حمل و نقل گوگرد (به ویژه برای صادرکنندگان گوگرد) و حجم نیاز صنایع گوناگون به گوگرد (از جمله تولید اسید سولفوریک)، همگی در تعیین نرخ نهایی آن نقشآفرین هستند. هم عرضهکنندگان گوگرد و هم مصرفکنندگان عمده در بخشهایی مانند کشاورزی و صنایع شیمیایی، همواره در پی یافتن تعادلی میان کیفیت و نرخ بهینه گوگرد هستند. تحولات بهای نفت خام و گاز (به عنوان منابع اصلی تولید گوگرد) و پیچیدگیهای فرایندهای بازیافت گوگرد نیز از عوامل اصلی مؤثر بر قیمتگذاری این ماده محسوب میشوند. مطالعه و بررسی نرخ صادرات گوگرد و هزینه واردات آن در بازارهای مهم، دید کاربردی نسبت به تجارت بینالمللی گوگرد ایجاد می کند که برای فعالان بازار جهانی گوگرد و تأمینکنندگان اولیه مواد شیمیایی دارای اهمیت است.
| کشور | سهم از بازار صادراتی(%) | میانگین قیمت صادرات/تن |
|---|---|---|
| کانادا | 12 | 109 usd |
| زامیبیا | 11 | 506 usd |
| قزاقستان | 10 | 67 usd |
| آمریکا | 9.2 | 129 usd |
| هند | 6.7 | 124 usd |
| روسیه | 6.4 | 168 usd |
| کره جنوبی | 4 | 68 usd |
| ایران | 3.6 | 95 usd |
| ژاپن | 2.8 | 74 usd |
| ترکیه | 2.4 | 151 usd |
| اسپانیا | 1.8 | 168 usd |
| هلند | 1.5 | 111 usd |
| آلمان | 1.4 | 165 usd |
| تایوان | 1.4 | 119 usd |
| لهستان | 1.3 | 255 usd |
| آفریقای جنوبی | 1.2 | 220 usd |
| نامیبیا | 0.9 | 405 usd |
| ایتالیا | 0.8 | 184 usd |
| یونان | 0.8 | 89 usd |
میانگین قیمت گوگرد در کشور های وارد کننده:
| کشور | سهم از بازار وارداتی(%) | میانگین قیمت واردات / تن |
|---|---|---|
| کنگو | 26 | 599 usd |
| چین | 18 | 127 usd |
| مراکش | 12.7 | 122 usd |
| اندونزی | 6.1 | 141 usd |
| زامیبیا | 5.5 | 489 usd |
| برزیل | 4.8 | 124 usd |
| هند | 3.6 | 138 usd |
| آمریکا | 2.3 | 128 usd |
| تونس | 1.9 | 140 usd |
| استرالیا | 1.8 | 109 usd |
| اردن | 1.6 | 222 usd |
| سنگال | 1 | 128 usd |
| ماداگاسکار | 0.9 | 118 usd |
| آفریقتی جنوبی | 0.9 | 120 usd |
| مصر | 0.8 | 222 usd |
| بلژیک | 0.8 | 139 usd |
| مکزیک | 0.7 | 136 usd |
| شیلی | 0.6 | 140 usd |
| ترکیه | 0.6 | 120 usd |
میانگین قیمت LPG در کشور های صادر کننده:
بهای گاز مایع (LPG) به عنوان سوخت مهم جهانی، متأثر از هزینه تولید (استخراج و فرآوری)، حمل و نقل و تقاضای بخشهای مختلف است. قیمت نهایی LPG بستگی به تعادل میان کیفیت و نرخ بهینه از دید تأمینکنندگان و مصرفکنندگان عمده (خانگی، صنعتی) دارد. تغییرات قیمت نفت و گاز (منابع تولید LPG) و مسائل زیرساختی توزیع نیز مؤثرند. بررسی نرخ صادرات و واردات LPG در بازارهای مهم، برای فعالان و تأمینکنندگان بازار جهانی اهمیت دارد.
| کشور | سهم از بازار صادراتی(%) | میانگین قیمت صادرات/تن |
|---|---|---|
| ایران | 15 | 431 usd |
| الجزایر | 14 | 570 usd |
| قزاقستان | 10 | 67 usd |
| روسیه | 13.8 | 570 usd |
| عراق | 3.2 | 641 usd |
| هند | 5.4 | 562 usd |
| هلند | 4.3 | 674 usd |
| ترکیه | 3.8 | 591 usd |
| لهستان | 3.8 | 649 usd |
| نیجریه | 2.4 | 6866 usd |
| ویتنام | 2.2 | 599 usd |
| کره جنوبی | 2 | 775 usd |
| تایلند | 1.2 | 659 usd |
| آرژانتین | 1.1 | 347 usd |
| آلمان | 0.8 | 715 usd |
| انگلیس | 0.8 | 478 usd |
| سوئد | 0.6 | 686 usd |
| نروژ | 0.5 | 554 usd |
| بولیوی | 0.4 | 372 usd |
میانگین قیمت LPG در کشور های وارد کننده:
| کشور | سهم از بازار وارداتی(%) | میانگین قیمت واردات / تن |
|---|---|---|
| ترکیه | 26.9 | 562 usd |
| پاکستان | 8.6 | 631 usd |
| لهستان | 7.1 | 488 usd |
| فیلیپین | 5.9 | 704 usd |
| ویتنام | 5.4 | 615 usd |
| نپال | 5 | 753 usd |
| سریلانکا | 3.2 | 691 usd |
| مالزی | 3.1 | 517 usd |
| عمان | 2.4 | 615 usd |
| اکراین | 2.4 | 766 usd |
| اردن | 2.1 | 615 usd |
| مکزیک | 2 | 615 usd |
| بلژیک | 1.9 | 616 usd |
| شیلی | 1.1 | 655 usd |
| افغانستان | 1 | 396 usd |
| کره جنوبی | 0.9 | 844 usd |
| هلند | 0.8 | 724 usd |
| آمریکا | 0.7 | 1052 usd |
| امارات | 0.6 | 615 usd |
نتیجه گیری:
در مجموع، بررسی قیمت فرآوردههای نفتی گوناگون از بنزین و گازوئیل گرفته تا محصولات تخصصیتر نظیر قیر، کک، روغن پایه، گوگرد و گاز مایع در سطح بینالمللی، نشاندهنده یک بازار انرژی پویا است. اختلافات قیمتی قابل توجه میان کشورها، نه تنها بازتابی از سیاستهای داخلی و ساختارهای اقتصادی متفاوت است، بلکه بر هزینههای تولید، رقابتپذیری صنایع و تصمیمات تجاری تأمینکنندگان نیز تأثیر مستقیم میگذارد. در نهایت، درک عمیق از عوامل تعیینکننده قیمت این کالاهای اساسی، برای تمامی فعالان زنجیره تأمین انرژی و صنایع وابسته، از تولیدکنندگان و صادرکنندگان گرفته تا مصرفکنندگان نهایی، امری مهم به نظر میرسد تا بتوانند در این بازار پیچیده و پرنوسان، تصمیمات آگاهانهتری اتخاذ نمایند.
منبع: سازمان نجارت جهانی
با توجه به جدولهای قیمتی که تو مقاله برای قیر، کک، روغن پایه و گوگرد آورده شده، چرا قیمت میانگین صادراتی یا وارداتی این محصولات بین کشورهای مختلف تا این حد متفاوته؟ مثلاً چرا قیمت صادراتی کک از چین خیلی بالاتره، یا قیمت وارداتی قیر در نروژ و تایلند اینقدر از هند بیشتره؟ چه عواملی باعث این همه اختلاف میشن؟
این اختلاف قیمتهای قابل توجه در محصولات نفتی بین کشورهای مختلف، همونطور که مقاله هم اشاره میکنه، نتیجه ترکیبی از چند عامل پیچیده و مهم هستن:
هزینههای تولید و پالایش: هر کشور، بسته به نوع نفت خام موجود، تکنولوژی پالایشگاهها و هزینههای نیروی کار و انرژی، ممکنه هزینههای تولید متفاوتی برای هر محصول داشته باشه. مثلاً اگر چین برای تولید کک از فرآیندهای خاصی استفاده میکنه یا کک با خلوص بسیار بالایی تولید میکنه که تقاضای خاصی داره، قیمت صادراتیش میتونه بالاتر باشه.
هزینههای حمل و نقل (فوب و سیف): مسافت و روش حمل و نقل (کشتی، کامیون، خط لوله) تأثیر زیادی روی قیمت نهایی داره. کشوری مثل نروژ یا تایلند که شاید مسافت طولانیتری برای واردات قیر از منابع اصلی طی میکنن، طبعاً قیمت وارداتی بالاتری رو تجربه میکنن نسبت به هند که احتمالاً به تولیدکنندگان قیر در خاورمیانه یا آسیای میانه نزدیکتره.
مالیاتها و عوارض دولتی: دولتها در کشورهای مختلف مالیاتها و عوارض متفاوتی بر واردات یا فروش داخلی محصولات نفتی اعمال میکنن. این مالیاتها میتونن قیمت نهایی رو به طور قابل توجهی بالا ببرن.
سیاستهای حمایتی و یارانهها: بعضی دولتها برای حمایت از صنایع داخلی یا مصرفکنندگان، یارانه پرداخت میکنن که باعث میشه قیمت داخلی یا صادراتی محصول پایینتر از قیمت جهانی باشه. برعکس، برخی دیگر مالیات سنگینتری وضع میکنن.
عرضه و تقاضای محلی و منطقهای: تعادل بین عرضه و تقاضا در هر کشور یا منطقه، تأثیر مستقیمی بر قیمت داره. اگر در یک کشور تقاضا برای یک محصول خاص خیلی بالا باشه و عرضه داخلی کم باشه، قیمت وارداتی اون افزایش پیدا میکنه.
کیفیت و مشخصات محصول: حتی در یک نوع محصول مثل قیر یا کک، گریدها و مشخصات فنی مختلفی وجود داره. ممکنه کشوری محصولات با کیفیت بالاتر یا مشخصات خاصتر رو صادر یا وارد کنه که طبعاً قیمت بالاتری هم دارن.
نوسانات بازار جهانی نفت خام: از آنجایی که همه این محصولات از نفت خام مشتق شدهاند، نوسانات قیمت نفت خام در بازارهای جهانی به طور غیرمستقیم بر قیمت تمام شده و نهایی این فراوردهها تأثیر میگذارد.
بنابراین، این اختلافات قیمت، نشاندهنده پیچیدگیهای بازار جهانی انرژی و تاثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و جغرافیایی مختلف است.
در مقدمه اشاره کردید که قیمت نفت خام و هزینه پالایش روی قیمت فرآوردهها تأثیر داره. با توجه به نوسانات قیمت نفت در ماههای اخیر (و آینده)، چقدر این جداول قیمتی میتونن در عمل ثابت بمونن و آیا افزایش یا کاهش قیمت نفت خام، به همین نسبت روی قیمت این فرآوردهها هم تاثیر میذاره؟
رابطه بین قیمت نفت خام و فرآوردههای نفتی مثل قیر، کک، روغن پایه، گوگرد و LPG، یک پیوند بسیار نزدیک و پویاست. نفت خام، خوراک اصلی تولید تمام این فرآوردهها در پالایشگاههاست. بنابراین، هرگونه نوسان در قیمت نفت خام، به طور مستقیم بر هزینه تولید این محصولات تأثیر میگذارد.
باید در نظر داشت که جداول قیمتی ارائهشده در مقاله، میانگین قیمتهای صادراتی/وارداتی در یک بازه زمانی مشخص هستند و نشاندهنده یک “تصویر لحظهای” از بازار هستند. در واقعیت، بازار فرآوردههای نفتی دائماً در حال نوسان است و عوامل متعددی بر آن تأثیر میگذارند. نوسانات قیمت نفت خام یکی از مهمترین این عوامل است، اما تنها عامل نیست. هزینههای پالایش (شامل انرژی مصرفی پالایشگاه، مواد شیمیایی، نیروی کار و استهلاک تجهیزات)، عرضه و تقاضای منطقهای هر فرآورده خاص، هزینههای حمل و نقل (که خود تحت تأثیر قیمت سوخت و نرخ کرایه کشتیهاست)، مالیاتها و عوارض دولتی در کشورهای مختلف، و حتی مسائل ژئوپلیتیکی، همگی نقش مهمی در تعیین قیمت نهایی دارند.
معمولاً افزایش یا کاهش قیمت نفت خام، با یک تأخیر زمانی و نه لزوماً با همان نسبت، بر قیمت فرآوردهها تأثیر میگذارد. این تأثیر میتواند برای فرآوردههای مختلف متفاوت باشد. مثلاً قیمت بنزین و گازوئیل که مصرف روزمره بالایی دارند، معمولاً واکنش سریعتری به نوسانات قیمت نفت خام نشان میدهند. اما در مورد محصولاتی مثل قیر یا کک که ممکن است برای پروژههای بلندمدت خریداری شوند، نوسانات کوتاهمدت نفت خام ممکن است تأثیر کمتری داشته باشد و عوامل عرضه و تقاضای خاص آن محصول اهمیت بیشتری پیدا کند.
در نهایت، پایداری این جداول قیمتی در بلندمدت کم است و باید به عنوان یک مرجع مقایسهای در یک مقطع زمانی خاص به آنها نگاه کرد. برای تصمیمگیریهای تجاری و سرمایهگذاری، رصد مداوم بازار و تحلیل عوامل کلان اقتصادی و ژئوپلیتیکی ضروری است.