روغن پایه گروه 1: ویژگی‌ها، گریدها و کاربردها

روغن پایه قلب هر روانکار است و 60 تا 90 درصد حجم آن را تشکیل می‌دهد. خواص حیاتی روانکار مانند گرانروی، پایداری اکسیداسیون، حلالیت و فراریت مستقیماً تحت تأثیر کیفیت روغن پایه قرار دارد. انجمن نفت آمریکا (API) روغن‌های پایه را به پنج گروه (I تا V) بر اساس سطح ترکیبات اشباع، میزان گوگرد و شاخص گرانروی (VI) تقسیم می‌کند. سطح اشباع بالاتر، گوگرد کمتر و VI بالاتر به معنای کیفیت بهتر است.

روغن‌های پایه گروه 1، قدیمی‌ترین و سنتی‌ترین نوع روغن پایه هستند که با فرآیند پالایش با حلال تولید می‌شوند. این فرآیند شامل تقطیر جزئی، استخراج با حلال برای حذف ترکیبات ناخواسته مانند گوگرد و آروماتیک‌ها، و سپس موم‌زدایی برای حذف پارافین‌های مومی شکل است.

تعریف و ویژگی‌های روغن پایه گروه 1

روغن‌های پایه گروه 1 دارای مشخصات زیر هستند:

سطح اشباع: کمتر از 90 درصد
میزان گوگرد: بیش از 0.03 درصد
شاخص گرانروی (VI): بین 80 تا 120

این روغن‌ها عمدتاً از نفت خام پارافینیک تولید می‌شوند.

خواص کلیدی:

رنگ: از کهربایی تا قهوه‌ای طلایی (به دلیل وجود گوگرد، نیتروژن و ترکیبات حلقوی باقی‌مانده).
فراریت: نسبتاً پایین.
قدرت حلالیت (Solvency): بالا، که برای حل شدن افزودنی‌ها در روانکار بسیار مهم است.
روانکاری: خواص روانکاری ذاتی خوبی برای کاهش اصطکاک و سایش دارند.
پایداری اکسیداسیون: خوب، اما کمتر از گروه‌های II و III.
نقطه اشتعال: بالا.
خواص در دمای پایین: مناسب، اما ممکن است در دماهای بسیار پایین محدودیت داشته باشند.
دامنه دمایی کاربرد: تقریباً 0 تا 65.5 درجه سانتی‌گراد.

مزایا و محدودیت‌ها

مزایا:

دسترسی و قیمت مناسب: به دلیل فرآیند تولید ساده‌تر، مقرون به صرفه هستند.
تطبیق‌پذیری: کاربرد گسترده‌ای در سیستم‌های هیدرولیک، گیربکس‌ها و روانکارهای عمومی دارند.
حلالیت خوب: حلالیت عالی برای افزودنی‌ها دارند.

محدودیت‌ها:

عملکرد پایین‌تر: برای کاربردهای با عملکرد بالا و شرایط سخت (مانند موتورهای مدرن) توصیه نمی‌شوند.
خواص آنتی‌اکسیدانی ضعیف‌تر: نسبت به روغن‌های گروه II ضعیف‌تر عمل می‌کنند.
محدودیت در کاربردهای فشار شدید/دمای پایین: ممکن است در دماهای بسیار پایین یا فشارهای شدید عملکرد کافی را ارائه ندهند.
رنگ تیره‌تر: به دلیل خلوص کمتر، رنگ تیره‌تری دارند.

گریدهای روغن پایه گروه 1 (گریدهای SN و برایت استاک)

روغن‌های پایه گروه 1 در گریدهای مختلفی عرضه می‌شوند که عمدتاً بر اساس گرانروی آن‌ها دسته‌بندی می‌شوند. گریدهای (SN (Solvent Neutral و برایت استاک (Bright Stock) از رایج‌ترین آن‌ها هستند. نام‌گذاری گریدهای SN بر اساس گرانروی سینماتیک تقریبی آن‌ها در 40 درجه سانتی‌گراد است؛ هرچه عدد پس از SN بالاتر باشد، گرانروی روغن نیز بیشتر است. این گرانروی، مناسب بودن روغن را برای کاربردهای مختلف با نیازهای خاص به ضخامت فیلم و ظرفیت تحمل بار تعیین می‌کند.

گرید روغن پایه	توضیحات کلی	کاربردهای اصلی و رایج
SN 60/70/80	روغن پایه سبک	کاربردهای عمومی که نیاز به گرانروی بسیار بالا یا عملکرد خاصی نیست.
SN 100	روغن پایه سبک	روانکارهای خودرویی و صنعتی، روغن‌های عمومی، روغن‌های قالب، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، افزودنی‌ها، روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور، روغن‌های برش، روانکارهای نساجی، روغن‌های اسپری کشاورزی.
SN 150	روغن پایه با گرانروی متوسط	روانکارهای با کیفیت بالا، روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور، روانکارهای صنعتی، روغن موتور بنزینی و دیزلی، گریس‌ها، محصولات خاص، روغن‌های عمومی، روغن‌های قالب، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، افزودنی‌ها.
SN 300	روغن پایه با گرانروی بالاتر	روغن موتور، روغن دنده، روانکارهای سنگین، روغن‌های عمومی، روغن‌های قالب، سیالات انتقال قدرت، سیالات فلزکاری، افزودنی‌ها، روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور، روغن‌های برش، روانکارهای نساجی، واکس کفش، رنگدانه‌ها، روغن‌های اسپری کشاورزی.
SN 500	روغن پایه سنگین‌تر با گرانروی بالا	روانکارهای پیشرفته، روغن موتور، گریس‌ها (نیاز به ضخامت بیشتر)، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور.
SN 600/650	روغن پایه در بالاترین حد مشخصات گرانروی گروه 1	روانکارها و افزودنی‌های روانکار، روغن موتور بنزینی و دیزلی، روغن‌های موتور دوگانه‌سوز و گازی، روانکارهای صنعتی، گریس، محصولات خاص، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور.
برایت استاک (BS 150)	روغن پایه با گرانروی بسیار بالا (HVI)	روانکارهای صنعتی سنگین، روغن‌های دریایی، گریس‌ها، روغن موتور، افزودنی‌ها، روغن‌های دنده، سیالات انتقال قدرت، سیالات فلزکاری، روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور.

توضیح و کاربردهای هر گرید روغن پایه

در ادامه به توضیح دقیق‌تر و کاربردهای هر یک از گریدهای رایج روغن پایه گروه 1 می‌پردازیم:

روغن پایه SN 60/70/80:

توضیحات: این‌ها روغن‌های پایه سبک در گروه 1 هستند که پارامترهای آن‌ها در پایین‌ترین حد برای روانکارهای عمومی قرار دارد.

کاربردها: عمدتاً در کاربردهای عمومی که نیاز به گرانروی بسیار بالا یا عملکرد خاصی نیست، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

روغن پایه SN 100:

توضیحات: SN100 یک روغن پایه سبک است که از فرآوری بیشتر تقطیرهای وکیوم از برش‌های خاص نفت خام به دست می‌آید. این گرید در پایین‌ترین حد مشخصات گرانروی برای روغن‌های پایه سبک گروه I قرار دارد.

کاربردها: به طور گسترده در تولید روانکارها و افزودنی‌های روانکار استفاده می‌شود. این گرید برای طیف وسیعی از روانکارهای خودرویی و صنعتی مناسب است. کاربردهای خاص شامل روغن‌های عمومی، روغن‌های قالب، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، افزودنی‌ها، روغن‌های هیدرولیک و روغن‌های ترانسفورماتور می‌شود. همچنین در تولید روغن‌های برش محلول و خالص، روانکارهای نساجی مانند روغن‌های ریسندگی و روغن‌های اسپری کشاورزی کاربرد دارد.

روغن پایه SN 150:

توضیحات: SN150 یک روغن پایه با گرانروی متوسط است که از فرآوری بیشتر تقطیرهای وکیوم از برش‌های خاص نفت خام حاصل می‌شود. این گرید نیز در پایین‌ترین حد مشخصات برای روغن‌های پایه سبک گروه I قرار می‌گیرد. این روغن پایه از طریق فرآیندهای استخراج با حلال و موم‌زدایی تولید می‌شود و برای تکمیل تصفیه، هیدروژن‌تریتمنت نیز می‌شود تا ناخالصی‌ها حذف گردند.

کاربردها: اغلب در تولید روانکارهای با کیفیت بالا، از جمله روغن‌های هیدرولیک، روغن‌های ترانسفورماتور و سایر روانکارهای صنعتی استفاده می‌شود. همچنین برای فرمولاسیون روغن موتور بنزینی و دیزلی، گریس‌ها و محصولات خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربردهای مشابه SN100 شامل روغن‌های عمومی، روغن‌های قالب، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری و افزودنی‌ها نیز برای این گرید وجود دارد.

روغن پایه SN 300:

توضیحات: SN300 به دلیل گرانروی بالاتر خود شناخته شده است. این گرید نیز از فرآوری بیشتر تقطیرهای وکیوم از برش‌های خاص نفت خام به دست می‌آید. برای اطمینان از خلوص، این روغن تصفیه شده با حلال، موم‌زدایی شده و هیدروژن‌تریتمنت می‌شود. از ویژگی‌های آن می‌توان به پایداری حرارتی بالا و عمر مفید طولانی اشاره کرد.

کاربردها: به طور گسترده در ساخت روغن موتور، روغن دنده و روانکارهای سنگین استفاده می‌شود. کاربردهای صنعتی عمومی، روغن‌های قالب، سیالات انتقال قدرت، سیالات فلزکاری، افزودنی‌ها، روغن‌های هیدرولیک و روغن‌های ترانسفورماتور نیز از جمله کاربردهای آن هستند. علاوه بر این، در روغن‌های برش محلول و خالص، روانکارهای نساجی مانند روغن‌های کونینگ، روغن‌های آنتی‌استاتیک، روغن‌های اسپین فینیش، واکس کفش، رنگدانه‌ها و روغن‌های اسپری کشاورزی نیز به کار می‌رود.

روغن پایه SN 500:

توضیحات: SN500 یک روغن پایه سنگین‌تر با گرانروی بالا است و در بالاترین حد مشخصات گرانروی برای روغن‌های پایه گروه I قرار دارد. این گرید نیز از فرآوری بیشتر تقطیرهای وکیوم از برش‌های خاص نفت خام حاصل می‌شود.

کاربردها: ایده‌آل برای تولید روانکارهای پیشرفته، روغن موتور و گریس‌هایی است که نیاز به غلظت و ضخامت بیشتری دارند. کاربرد گسترده‌ای در تولید روغن موتور، سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، گریس‌ها، روغن‌های هیدرولیک و روغن‌های ترانسفورماتور دارد.

روغن پایه SN 600/650:

توضیحات: SN 600/650 یک روغن پایه در بالاترین حد مشخصات برای روغن‌های پایه گروه I است. این گرید از طریق فرآیندهای پالایش با حلال و موم‌زدایی تولید می‌شود.

کاربردها: به طور کلی در تولید روانکارها و افزودنی‌های روانکار استفاده می‌شود. کاربردهای آن شامل روغن موتور بنزینی و دیزلی، روغن‌های موتور دوگانه‌سوز و گازی، روانکارهای صنعتی، گریس و محصولات خاص است. همچنین در سیالات انتقال قدرت، روغن‌های دنده، سیالات فلزکاری، گریس‌ها، روغن‌های هیدرولیک و روغن‌های ترانسفورماتور نیز استفاده می‌شود.

برایت استاک (Bright Stock – BS 150):

توضیحات: برایت استاک یک روغن پایه گروه 1 با گرانروی بسیار بالا است که از فرآوری بیشتر تقطیرهای وکیوم از برش‌های خاص نفت خام به دست می‌آید. این روغن‌ها در دسته روغن‌های پایه با شاخص گرانروی بالا (HVI) قرار می‌گیرند. برایت استاک تحت فرآیندهای پالایش با حلال، موم‌زدایی و هیدروژن‌تریتمنت قرار می‌گیرد تا ناخالصی‌ها حذف شوند و خواص آن بهبود یابد.

خواص: دارای پایداری اکسیداسیون بالا، حساسیت خوب به افزودنی‌ها، محتوای گوگرد پایین و ویژگی‌های عالی گرانروی-دما است. این خواص آن را برای کاربردهای سخت مناسب می‌سازد.

کاربردها: به طور سنتی در ترکیب روانکارهای صنعتی سنگین، روغن‌های دریایی و گریس‌ها استفاده می‌شود. همچنین در تولید روغن موتور، افزودنی‌ها، روغن‌های دنده، سیالات انتقال قدرت، سیالات فلزکاری، روغن‌های هیدرولیک و روغن‌های ترانسفورماتور کاربرد دارد. به دلیل گرانروی بالا و پایداری حرارتی عالی، برایت استاک در کاربردهای خاصی که این خواص اهمیت ویژه‌ای دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نشان می‌دهد که برایت استاک، علی‌رغم کاهش کلی روغن‌های پایه گروه 1 در برخی بخش‌ها، جایگاه حیاتی و پایداری را حفظ کرده است. ارزش آن بر اساس گرانروی ذاتی بالا و پایداری حرارتی عالی آن است که برای کاربردهای سنگین که در آن ضخامت فیلم قوی و عملکرد در دمای بالا ضروری است، حیاتی است.

مشخصات فنی منتخب برای گریدهای روغن پایه گروه 1

پارامتر	واحد	روش آزمون	SN 100	SN 150	SN 300	SN 500	SN 600/650	برایت استاک (BS 150)
رنگ	–	ASTM D 1500	0.5-	2.0 – 2.2 , 1.5-2.5	2.0 – 2.5 , 2.0 – 3.0	L 2.0 – 2.5 , 3.0	L 3.0 , Max 3	L3.0
چگالی در 15°C	kg/m3	ASTM D 1298, D 4052	875 , 0.865	0.870 , 0.864 – 0.874 (15.6°C)	0.870 – 0.880 , 0.870 – 0.880	0.885 – 0.890 , 0.877	0.0893	0.9066
گرانروی سینماتیک در 40°C	cSt	ASTM D 445	21-28 , 13	30.0 – 31.54 , 40-45	45.0 – 65.0 , 60 – 70	97.5 – 102.0 , 90.76	127.9	440-460
گرانروی سینماتیک در 100°C	cSt	ASTM D 445	4.0-4.5 , 3.3	5.0 – 5.5 , 6-7.5	6.5 – 8.0 , 8.0 – 9.0	10.5 – 11.5 , 10.42	12.5 , Min 12.6	28-31
شاخص گرانروی (VI)	–	ASTM D 2270	95-99 , > 95	90 – 92 , 90-100	89 – 92 , ≥ 95	89.0 – 92.0 , Min 95	87 , Min 80	95 Min
نقطه اشتعال (COC)	°C	ASTM D 92	190 , > 180	200 – 210 , +190	210 – 220 , ≥ 210	225 – 235 , Min 245	262 , Min 235	295-310
نقطه ریزش	°C	ASTM D 97	-15 , -9 max	-3 , -3	-3 , –3	-3 , Max -9	-6 , Max -3	-6
محتوای گوگرد	%m/m	ASTM D 4294, D 2622	0.6 , 0.7	–	≤ 0.03	0.4	0.761	0.65-0.85
محتوای آب	ppm	ASTM D 6304	–	–	≤ 100	Max 100	52	–
عدد اسیدی (TAN)	mgKOH/g	ASTM D 664, D 974	–	0.05	0.03	Max 0.05	0.02	0.01
باقیمانده کربن	Wt%	ASTM D 189, D 524	–	–	0.05	–	–	0.50 Max
محتوای خاکستر	Wt%	ASTM D 482	–	–	–	–	–	0.01 Max

کاربردهای خاص و استراتژی‌های ترکیب

آینده روغن پایه گروه 1 نه در ناپدید شدن کامل، بلکه در سازگاری استراتژیک نهفته است.

بازار خاص (Niche Market): با وجود کاهش کلی تقاضا، روغن‌های پایه گروه 1 یک بازار خاص در کاربردهای کمتر سخت‌گیرانه، به ویژه در روانکارهای صنعتی و کشاورزی پیدا کرده‌اند. آن‌ها همچنان در فرمولاسیون‌های خاصی که خواص منحصربه‌فرد آن‌ها مزیت محسوب می‌شود، به کار می‌روند.
ترکیب با گروه‌های دیگر: برخی شرکت‌ها روغن پایه گروه 1 را با سایر روغن‌های پایه (مانند گروه 3 یا PAO) یا افزودنی‌ها ترکیب می‌کنند. این استراتژی باعث بهبود عملکرد و حفظ جایگاه گروه 1 در فرمولاسیون‌های مدرن‌تر می‌شود. این رویکرد، گروه 1 را از یک روغن پایه عمومی به یک جزء اختصاصی و مقرون‌به‌صرفه در روانکارهای سفارشی یا صنعتی تبدیل می‌کند. ویژگی‌های ذاتی آن مانند حلالیت خوب و هزینه کمتر، مزیت رقابتی آن را حفظ کرده و حضور مستمر آن را در بازار جهانی روانکارها تضمین می‌کند.
تقاضای قوی‌تر برای گریدهای سنگین‌تر: تقاضا برای روغن‌های پایه گروه 1 سنگین‌تر (SN و برایت استاک) پایدارتر بیشتر است. این امر باعث می‌شود گرانروی بالا در کاربردهای سنگین صنعتی ارزش بیشتری پیدا کند. در حالی که خودروها به روغن‌های سبک‌تر و با VI بالاتر تمایل دارند، روغن‌های سنگین گروه 1 برای کاربردهایی که به فیلم قوی، دوام و تحمل بار بالا نیاز دارند، ایده‌آل هستند. این موضوع نشان‌دهنده تغییر تمرکز تولیدکنندگان گروه 1 به سمت این بخش‌های با ثبات‌تر بازار است.

تفاوت‌های منطقه‌ای

الگوهای پذیرش روغن‌های پایه گروه 1 تفاوت‌های منطقه‌ای قابل توجهی را نشان می‌دهد. در برخی مناطق جغرافیایی، این روغن‌ها به دلیل شرایط خاص بازار، زیرساخت‌های پالایشی موجود و الزامات نظارتی، همچنان غالب هستند. به عنوان مثال، اروپا همچنان سهم عمده‌ای از ظرفیت تولید گروه 1 را در اختیار دارد.

ابتکارات پایداری (بازیافت و پالایش مجدد)

علاقه فزاینده‌ای به بازیافت و پالایش مجدد روغن‌های پایه گروه 1 استفاده شده به عنوان بخشی از ابتکارات پایداری وجود دارد. این رویکرد به کاهش ضایعات و افزایش مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی کمک می‌کند و می‌تواند به پایداری این گروه از روغن‌ها در آینده کمک کند. برخی شرکت‌ها نیز روغن‌های پایه بازیافتی گروه 2 و 3 را تولید می‌کنند. این تلاش‌ها برای همسویی با آگاهی زیست‌محیطی در حال رشد مصرف‌کنندگان و مقررات سخت‌گیرانه‌تر، به حفظ جایگاه گروه 1 در بازار کمک می‌کند.

سوالا متداول(FAQ)

در این بخش، به برخی از سوالات رایج در مورد روغن‌های پایه و طبقه‌بندی آن‌ها پاسخ داده می‌شود.

روغن پایه گروه 1 چیست؟ روغن پایه گروه 1 (Group I Base Oil) به دسته‌ای از روغن‌های پایه معدنی اطلاق می‌شود که از طریق فرآیند پالایش با حلال (Solvent Refining) از نفت خام تولید می‌شوند. این فرآیند عمدتاً برای حذف ترکیبات ناخواسته مانند گوگرد، آروماتیک‌ها و موم‌ها انجام می‌شود. ویژگی‌های کلیدی آن‌ها بر اساس طبقه‌بندی API شامل: کمتر از 90 درصد ترکیبات اشباع، بیش از 0.03 درصد گوگرد و شاخص گرانروی بین 80 تا 120 است. این روغن‌ها به دلیل فرآیند تولید نسبتاً ساده‌تر، مقرون به صرفه و به راحتی در دسترس هستند و حلالیت خوبی برای افزودنی‌ها دارند، اما به دلیل خلوص کمتر و پایداری اکسیداسیون پایین‌تر نسبت به گروه‌های بالاتر، برای کاربردهای با عملکرد بالا توصیه نمی‌شوند.
روغن نوع 1 چیست؟ “روغن نوع 1” (Type 1 oil) معمولاً به روغن پایه گروه 1 (Group I base oil) اشاره دارد. این اصطلاح ممکن است در برخی صنایع یا مناطق به عنوان مترادف برای روغن پایه گروه 1 استفاده شود، زیرا این گروه اولین و سنتی‌ترین دسته از روغن‌های پایه است که از پالایش مستقیم نفت خام به دست می‌آید و به طور تاریخی اولین “نوع” رایج بوده است.
روغن پایه نوع 2 چیست؟ روغن پایه نوع 2 (Type 2 base oil) به روغن پایه گروه 2 (Group II Base Oil) اشاره دارد. این روغن‌ها نیز از نفت خام مشتق شده‌اند اما تحت فرآیند هیدروپروسسینگ (Hydroprocessing) یا هیدروکرکینگ (Hydrocracking) شدیدتر قرار می‌گیرند که منجر به خلوص بالاتر و خواص بهبود یافته می‌شود. ویژگی‌های آن‌ها شامل: بیش از 90 درصد ترکیبات اشباع، کمتر از 0.03 درصد گوگرد و شاخص گرانروی بین 80 تا 120 است. روغن‌های گروه 2 در مقایسه با گروه 1، خواص آنتی‌اکسیدانی بهتر و رنگ شفاف‌تری دارند و در روغن موتورهای معدنی رایج در بازار استفاده می‌شوند.
سه نوع اصلی روغن پایه کدامند؟ انجمن نفت آمریکا (API) روغن‌های پایه را به پنج گروه اصلی طبقه‌بندی می‌کند. سه نوع اصلی که از پالایش مستقیم نفت خام به دست می‌آیند، عبارتند از:
- گروه 1 (Group I): کمتر از 90 درصد اشباع، بیش از 0.03 درصد گوگرد، VI بین 80 تا 120. تولید شده با پالایش حلال.
- گروه 2 (Group II): بیش از 90 درصد اشباع، کمتر از 0.03 درصد گوگرد، VI بین 80 تا 120. تولید شده با هیدروپروسسینگ.
- گروه 3 (Group III): بیش از 90 درصد اشباع، کمتر از 0.03 درصد گوگرد، VI بالاتر از 120. تولید شده با هیدروکرکینگ شدید. گروه‌های 4 (PAO) و 5 (شامل استرها، روغن‌های گیاهی، و غیره) نیز وجود دارند که سنتتیک یا غیر از گروه‌های 1-3 هستند.

بهترین روغن پایه برای ماساژ چیست؟ برای ماساژ، معمولاً از روغن‌های حامل (Carrier Oils) استفاده می‌شود که از منابع گیاهی به دست می‌آیند و در دسته‌بندی API روغن پایه گروه 5 قرار می‌گیرند. انتخاب بهترین روغن به نوع پوست و نیازهای خاص بستگی دارد. برخی از گزینه‌های محبوب و مؤثر عبارتند از:
- روغن بادام شیرین (Sweet Almond Oil): بسیار محبوب برای ماساژ عمومی بدن، غنی از اسید لینولئیک، ویتامین‌ها و مواد معدنی، نرم‌کننده و مغذی پوست.
- روغن هسته انگور (Grapeseed Oil): انتخابی محبوب برای ماساژ عمومی، سبک، غیر چرب و به راحتی جذب می‌شود، غنی از ویتامین E و اسید لینولئیک. همچنین ضد حساسیت و ضد التهاب است.
- روغن نارگیل (Coconut Oil): به ویژه نوع فرکشنه شده آن که در دمای اتاق مایع می‌ماند، سبک، به راحتی جذب می‌شود، غیر چرب و دارای خواص آنتی‌اکسیدانی و مرطوب‌کننده است.
- روغن جوجوبا (Jojoba Oil): به دلیل شباهت به روغن‌های طبیعی پوست، به راحتی جذب می‌شود و سرشار از آنتی‌اکسیدان است. یک پایه ماساژ بسیار مغذی است.
- روغن هسته زردآلو و هلو (Apricot/Peach Kernel Oil): سبک، به راحتی جذب می‌شوند و برای ماساژ صورت، به ویژه برای پوست‌های خشک، بالغ یا حساس مناسب هستند.
- روغن آووکادو (Avocado Oil): غلیظ و مغذی، ایده‌آل برای پوست‌های بسیار خشک، دهیدراته و بالغ یا شرایط پوستی مانند اگزما. معمولاً با روغن‌های سبک‌تر رقیق می‌شود.

روغن کلاس 1 چیست؟ “روغن کلاس 1” (Class 1 oil) به احتمال زیاد به “روغن پایه گروه 1” (Group I base oil) اشاره دارد. این اصطلاح، مانند “روغن نوع 1″، ممکن است در برخی زمینه‌ها به عنوان یک اصطلاح عامیانه یا مترادف برای اشاره به این دسته از روغن‌های پایه معدنی سنتی استفاده شود که اولین و رایج‌ترین گروه در طبقه‌بندی API هستند.
سه گرید روغن کدامند؟ اگر منظور از “سه گرید روغن” دسته‌بندی‌های اصلی روغن موتور بر اساس عملکرد باشد، می‌توان به طبقه‌بندی‌های API برای موتورهای بنزینی و دیزلی اشاره کرد:

دسته‌بندی “S” (Service): برای موتورهای بنزینی در خودروها، ون‌ها و کامیون‌های سبک. جدیدترین و رایج‌ترین گریدها شامل API SP (برای موتورهای 2020 و جدیدتر، محافظت در برابر LSPI، سایش زنجیر تایم و رسوبات) و API SN (برای موتورهای 2020 و قدیمی‌تر) هستند. گریدهای قدیمی‌تر مانند SM, SL, SJ نیز همچنان “Current” هستند اما برای موتورهای قدیمی‌تر توصیه می‌شوند.
دسته‌بندی “C” (Commercial): برای موتورهای دیزلی در کامیون‌های سنگین و وسایل نقلیه دیزلی. جدیدترین گریدها شامل API CK-4 (برای موتورهای دیزلی 2017 و جدیدتر، محافظت پیشرفته در برابر اکسیداسیون روغن، از دست دادن گرانروی و سایش موتور) و API CJ-4 (برای موتورهای 2010 و جدیدتر) هستند. گریدهای CI-4 و CH-4 نیز همچنان “Current” هستند.
دسته‌بندی “F” (Fuel-Efficient Diesel): شامل API FA-4 که برای موتورهای دیزلی پرسرعت چهار زمانه خاص طراحی شده است که استانداردهای انتشار گازهای گلخانه‌ای 2017 را برآورده می‌کنند. این روغن‌ها با CK-4 یا CJ-4 قابل تعویض نیستند. این گریدها نشان‌دهنده سطوح عملکردی مختلف و سازگاری با فناوری‌های موتور و استانداردهای آلایندگی متفاوت هستند.

نتیجه‌گیری

با وجود تحولات گسترده در صنعت فراورده‌های نفتی، روغن پایه گروه 1 همچنان جایگاه خود را به عنوان یک جزء حیاتی در بازار جهانی حفظ کرده است. این روغن‌ها، که از فرآیند پالایش حلال بر روی نفت خام به دست می‌آیند، دارای سطح اشباع کمتر از 90%، گوگرد بیش از 0.03% و شاخص گرانروی بین 80 تا 120 هستند. مزایای کلیدی آن‌ها شامل دسترسی گسترده، قیمت مناسب و حلالیت عالی برای افزودنی‌هاست که آن‌ها را برای کاربردهای صنعتی و عمومی، برخلاف محصولات نهایی مانند بنزین یا گازوئیل، مناسب می‌سازد.

با این حال، این گروه با چالش‌هایی مواجه است؛ از جمله عملکرد پایین‌تر در مقایسه با روغن‌های پایه گروه‌های 2 و 3 که در تولید روانکارهای پیشرفته‌تر به کار می‌روند. استانداردهای جدید صنعتی و مقررات زیست‌محیطی سخت‌گیرانه، همراه با عدم کارایی برخی پالایشگاه‌های قدیمی که ممکن است بر تولید محصولاتی همچون نفت سفید یا LPG نیز تاثیر بگذارند، به کاهش سهم بازار و ظرفیت تولید روغن پایه گروه 1 منجر شده است. با این وجود، این گروه هنوز سهم درآمدی قابل توجهی در بازار دارد.

آینده روغن پایه گروه 1 در گرو سازگاری استراتژیک است. این شامل تمرکز بر کاربردهای تخصصی‌تر مانند روانکارهای صنعتی و کشاورزی می‌شود، جایی که خواص خاص آن هنوز مورد نیاز است، درست مانند جایگاه قیر در صنایع راه‌سازی. همچنین، ترکیب آن با روغن‌های پایه با کیفیت بالاتر یا افزودنی‌ها، به حفظ جایگاه آن در فرمولاسیون‌های مدرن‌تر کمک می‌کند. تقاضای پایدار برای گریدهای سنگین‌تر SN و برایت استاک نیز نشان‌دهنده اهمیت “ارزش گرانروی” در کاربردهای سنگین است. علاوه بر این، ابتکارات پایداری مانند بازیافت، به حفظ حضور این گروه از فراورده‌های نفتی در بازار کمک می‌کند. در نهایت، روغن پایه گروه 1 در حال تحول به سمت نقشی تخصصی‌تر و مکمل در صنعت روانکارهاست.

dara گفته:

28 اکتبر 2025 در 9:42 ق.ظ

سلام، چرا با وجود پیشرفت‌ها، هنوز باید از روغن پایه گروه 1 که «قدیمی‌ترین» نوعه استفاده کنیم؟ مگه گروه 3 بهتر نیست؟

پاسخ

mehdi گفته:
28 اکتبر 2025 در 9:44 ق.ظ

درسته که روغن پایه گروه 3 عملکرد بهتری داره، اما گروه 1 دو مزیت کلیدی داره: اول، قیمت مناسب و دسترسی گسترده. دوم، حلالیت عالی برای افزودنی‌ها. برای روانکارهای صنعتی عمومی، روغن‌های دنده، یا گریس‌هایی که نیازی به عملکرد در دمای خیلی بالا ندارند، گروه 1 هنوز بهترین گزینه مقرون به صرفه‌ست.
پاسخ