پیش‌بینی قیمت جهانی قیر ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ | روندها، ریسک‌ها و برآورد قیمت

آخرین به‌روزرسانی: ۵مرداد ۱۴۰۵ (۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶)

دامنه تحلیل: بازار جهانی با تمرکز بر قیمت‌های مرجع قیر نفوذی 60/70

نکته مهم: تمام اعداد و قیمت‌های درج‌شده در این مقاله، محدوده‌های شاخص و تحلیلی هستند و نباید به‌عنوان پیشنهاد فروش قطعی تلقی شوند. قیمت واقعی قیر بسته به مبدأ، گرید، نوع بسته‌بندی، بندر بارگیری، نرخ حمل و نوع قرارداد تجاری مانند FOB یا CFR تغییر می‌کند.

چرا این پیش‌بینی در سال ۲۰۲۶ اهمیت دارد؟

جست‌وجوی عباراتی مانند «پیش‌بینی قیمت قیر» یا «bitumen price forecast» دیگر فقط به دنبال یک تحلیل کلی نیست. کاربری که امروز چنین عبارتی را جست‌وجو می‌کند، معمولاً یکی از این نیازها را دارد:

• می‌خواهد بداند قیمت فعلی بازار در چه محدوده‌ای قرار دارد
• به دنبال جهت احتمالی قیمت در ماه‌های آینده است
• می‌خواهد یک دید سالانه برای برنامه‌ریزی خرید یا فروش داشته باشد
• نیاز دارد بداند چه عواملی می‌توانند قیمت را بالا یا پایین ببرند
• می‌خواهد تفاوت FOB و CFR را در تحلیل ببیند
• برایش مهم است که تحلیل درباره چه گریدی از قیر و برای چه مبدأیی نوشته شده است

به همین دلیل، یک مقاله حرفه‌ای درباره پیش‌بینی قیمت قیر باید فقط شامل چند عدد پراکنده یا تحلیل عمومی نباشد. مقاله‌ای که امروز قابلیت رتبه‌گیری و جلب اعتماد دارد، باید پنج ویژگی اصلی داشته باشد:

• قیمت مرجع روز بازار را نشان دهد
• به منابع معتبر انرژی استناد کند
• منطق اختصاصی بازار قیر را توضیح دهد
• سناریوهای قیمتی مختلف را شفاف تعریف کند
• روش تحلیل و محدودیت‌های آن را بیان کند

---

وضعیت فعلی بازار قیر در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶

در تاریخ ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶، قیمت‌های قابل‌مشاهده برای قیر 60/70 در بازارهای صادراتی نشان می‌دهند که فاصله میان مبدأها و شرایط فروش بسیار قابل‌توجه است. این تفاوت خود به‌تنهایی ثابت می‌کند که صحبت از «یک قیمت جهانی واحد برای قیر» از نظر تجاری دقیق نیست.

نمونه‌هایی از قیمت‌های شاخص بازار عبارت‌اند از:

• FOB بندرعباس، بشکه فلزی: حدود ۴۱۰ دلار به ازای هر تن
• FOB بندرعباس، جامبوبگ: حدود ۴۰۰ دلار به ازای هر تن
• FOB بندرعباس، فله: حدود ۳۱۵ دلار به ازای هر تن
• FOB جبل‌علی: حدود ۵۷۵ دلار به ازای هر تن
• FOB مرسین: حدود ۵۴۵ دلار به ازای هر تن
• CFR پورت کلنگ: حدود ۵۵۰ دلار به ازای هر تن

این اختلاف قیمت چند نکته مهم را روشن می‌کند:

اول: قیمت قیر ذاتاً مبدأمحور است

قیمت قیر صادراتی ایران با قیمت قیر در امارات، ترکیه یا بازارهای تحویلی آسیای جنوب شرقی یکی نیست. هزینه خوراک، ساختار پالایشگاه، هزینه بسته‌بندی، وضعیت حمل‌ونقل، بیمه و حتی محدودیت‌های بانکی و تجاری می‌توانند فاصله قیمتی قابل‌توجهی ایجاد کنند.

دوم: نوع قرارداد روی قیمت اثر مستقیم دارد

وقتی از قیمت FOB صحبت می‌کنیم، منظور قیمت در نقطه بارگیری است؛ اما قیمت CFR شامل کرایه حمل تا مقصد نیز می‌شود. بنابراین مقایسه مستقیم این دو، بدون توضیح، می‌تواند خواننده را به برداشت اشتباه برساند.

سوم: نوع بسته‌بندی عامل مهمی در قیمت نهایی است

قیر فله، بشکه‌ای و جامبوبگ از نظر هزینه نهایی یکسان نیستند. بنابراین هر پیش‌بینی قیمتی که نوع بسته‌بندی را مشخص نکند، از نظر تجاری ناقص خواهد بود.

---

چرا در تحلیل قیمت قیر، نفت خام هنوز عامل کلیدی است؟

اگرچه قیمت قیر دقیقاً به‌اندازه نفت خام نوسان نمی‌کند و همیشه با آن هم‌جهت نیست، اما نفت همچنان مهم‌ترین سیگنال بالادستی برای تحلیل قیر محسوب می‌شود. دلیل آن روشن است: قیر یک محصول پالایشگاهی است و هزینه خوراک، حاشیه پالایش، تصمیمات عملیاتی پالایشگاه‌ها و تعادل عرضه و تقاضا در بازار انرژی همگی به‌طور غیرمستقیم بر آن اثر می‌گذارند.

در اواخر ژوئیه ۲۰۲۶، چشم‌انداز نهادهای معتبر بین‌المللی نشان می‌دهد که بازار نفت پس از شوک‌های مقطعی سال ۲۰۲۶، در مسیر تعدیل تدریجی قرار گرفته است؛ البته این تعدیل همچنان با ریسک‌های جدی همراه است.

---

برآورد EIA از نفت برنت: افت از سطوح شوکی ۲۰۲۶

طبق گزارش Short-Term Energy Outlook منتشرشده در ژوئیه ۲۰۲۶ از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA):

• میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۲ دلار به ازای هر بشکه پیش‌بینی شده است
• میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۷ حدود ۶۵ دلار به ازای هر بشکه برآورد می‌شود

همچنین همین گزارش نشان می‌دهد که بازار از اوج‌های قبلی فاصله گرفته است:

• سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶: حدود ۱۰۳ دلار
• سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶: حدود ۷۴ دلار
• سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶: حدود ۷۰ دلار

این داده‌ها برای بازار قیر چه معنایی دارند؟

اگر روند تعدیل قیمت نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ ادامه پیدا کند، طبیعی است که بخشی از فشار روانی و افزایشی بازار قیر نیز تخلیه شود. اما این به آن معنا نیست که قیمت قیر الزاماً با همان سرعت یا همان عمق کاهش پیدا می‌کند. بازار قیر به دلیل وابستگی به ته‌مانده پالایشی، نرخ حمل، وضعیت پالایشگاه‌ها و ساختار عرضه، ممکن است مقاوم‌تر از نفت عمل کند.

---

نگاه IEA: امکان بازگشت مازاد عرضه، اما مشروط

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در گزارش بازار نفت ژوئیه ۲۰۲۶ چشم‌اندازی ارائه می‌دهد که برای بازار قیر بسیار مهم است. این گزارش به‌صراحت نشان می‌دهد که بازگشت بازار به سمت مازاد عرضه تنها در صورتی قابل تصور است که چند شرط کلیدی محقق شود:

• عبور و مرور در تنگه هرمز با ثبات بیشتری انجام شود
• بخشی از تولیدات متوقف‌شده دوباره به بازار برگردد
• جریان حمل‌ونقل دریایی و عملیات پالایشی به وضعیت عادی نزدیک شود

همچنین در این گزارش آمده است که:

• تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ ممکن است حدود ۱ میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند
• در سال ۲۰۲۷ امکان بازگشت تقاضا تا حدود ۲ میلیون بشکه در روز وجود دارد
• اگر اختلال‌ها کاهش یابد، بازار می‌تواند در ۲۰۲۷ با مازاد عرضه محسوسی روبه‌رو شود

چرا این موضوع برای قیر مهم است؟

بازار قیر صرفاً به عدد نفت خام واکنش نشان نمی‌دهد. حتی اگر نفت وارد فاز تعدیل شود، باز هم قیر می‌تواند در سطحی نسبتاً بالا باقی بماند اگر:

• عرضه ته‌مانده پالایشگاهی محدود باشد
• پالایشگاه‌ها تولید فرآورده‌های سبک‌تر و سودآورتر را ترجیح دهند
• کرایه حمل دریایی بالا بماند
• اختلال‌های منطقه‌ای باعث سفت شدن بازار صادراتی شود

---

برآورد بانک جهانی: سناریوی پایه کاهشی، اما ریسک صعودی پابرجاست

بانک جهانی در چشم‌انداز بازارهای کالایی خود برای سال ۲۰۲۶، برآورد کرده است که:

• میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۶ دلار باشد
• میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۷ به حدود ۷۰ دلار برسد

در عین حال، بانک جهانی تأکید می‌کند که در سناریوهای بدبینانه‌تر، اگر تنش‌های ژئوپلیتیک شدت بگیرد یا عرضه جهانی با اختلال جدی مواجه شود، قیمت نفت می‌تواند تا سطوحی در حدود ۱۱۵ دلار نیز بالا برود.

این چه پیامی برای فعالان بازار قیر دارد؟

پیام روشن است: اتکا به یک پیش‌بینی تک‌عددی برای قیر تصمیم درستی نیست. بازار قیر در شرایط فعلی باید با سناریوهای مختلف تحلیل شود:

• سناریوی پایه: تعدیل تدریجی قیمت‌ها
• سناریوی خوش‌بینانه: کاهش تنش‌ها و افت هزینه‌های جانبی
• سناریوی بدبینانه: بازگشت شوک عرضه یا حمل‌ونقل

---

چرا پیش‌بینی مستقیم قیمت قیر دشوارتر از پیش‌بینی نفت است؟

یکی از بزرگ‌ترین ایرادهای بسیاری از مقالات اینترنتی این است که طوری درباره قیمت قیر صحبت می‌کنند که انگار قیر هم مانند نفت برنت دارای یک شاخص جهانی شفاف، لحظه‌ای و واحد است. در حالی که واقعیت بازار این‌گونه نیست.

نهادهای معتبر جهانی معمولاً این موارد را پیش‌بینی می‌کنند:

• قیمت نفت خام
• تعادل عرضه و تقاضای انرژی
• شاخص‌های کالایی
• رشد اندازه بازار

اما کمتر مرجع عمومی معتبری وجود دارد که برای قیر 60/70 یک پیش‌بینی بلندمدت رسمی و دقیق در قالب دلار به ازای هر تن ارائه دهد.

بنابراین هر مقاله‌ای که بخواهد درباره آینده قیمت قیر با اعتبار صحبت کند، باید صادقانه توضیح دهد که برآورد قیر معمولاً حاصل ترکیب این عوامل است:

• روند نفت خام
• رفتار پالایشگاه‌ها
• میزان دسترسی به وکیوم باتوم و ته‌مانده پالایشی
• هزینه‌های حمل و بیمه
• وضعیت تقاضای زیرساختی در مناطق واردکننده
• شرایط تجاری و محدودیت‌های منطقه‌ای

---

مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت قیر در بازه ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰

۱) جهت حرکت قیمت نفت خام

نفت خام همچنان مبنای اولیه تحلیل بازار فرآورده‌های نفتی است. اگر برنت در محدوده‌های پایین‌تری تثبیت شود، فشار صعودی قیر نیز تا حدی کاهش می‌یابد. اما اگر بازار نفت دوباره با شوک مواجه شود، قیر نیز از این اثر بی‌نصیب نمی‌ماند.

۲) دسترسی به وکیوم باتوم و ته‌مانده پالایشی

قیر محصولی است که به‌شدت به بخش پایین برج پالایش وابسته است. اگر پالایشگاه‌ها ته‌مانده کمتری در دسترس داشته باشند یا آن را به مسیرهای دیگری هدایت کنند، عرضه قیر محدود می‌شود و این مسئله می‌تواند قیمت را بالا نگه دارد.

۳) نوع و پیکربندی پالایشگاه‌ها

پالایشگاه‌های پیچیده‌تر توانایی بیشتری برای تبدیل ته‌مانده‌ها به فرآورده‌های باارزش‌تر دارند. این موضوع در بلندمدت می‌تواند عرضه قیر را نسبت به گذشته محدودتر کند، حتی در شرایطی که نفت خام خیلی گران نباشد.

۴) کرایه حمل، بیمه و ریسک‌های لجستیکی

در بازار قیر، گاهی هزینه حمل و ریسک بیمه به‌اندازه خود خوراک اهمیت پیدا می‌کند. هرگونه افزایش در نرخ کشتی، بیمه جنگ، تأخیرهای بندری یا محدودیت مسیرهای دریایی می‌تواند قیمت CFR را به‌سرعت بالا ببرد.

۵) تقاضای زیرساختی

پروژه‌های راه‌سازی، توسعه شهری و سرمایه‌گذاری‌های دولتی در آسیا، آفریقا و خاورمیانه از عوامل اصلی حمایت از تقاضای قیر هستند. این تقاضا معمولاً ساختاری‌تر و پایدارتر از نوسان‌های کوتاه‌مدت بازار مالی است.

۶) الگوی فصلی خرید و مناقصه‌ها

در برخی بازارها، زمان‌بندی پروژه‌های عمرانی و مناقصه‌های دولتی می‌تواند باعث جهش‌های مقطعی در خرید قیر شود. این نوسانات فصلی نباید با تغییر جهت بنیادین بازار اشتباه گرفته شوند، اما در قیمت‌گذاری کوتاه‌مدت اهمیت دارند.

---

تعریف سناریوهای قیمتی

سناریوی خوش‌بینانه

سناریوی خوش‌بینانه به این معنا نیست که تقاضا از بین می‌رود یا بازار وارد رکود شدید می‌شود. منظور این است که بازار از شوک جدید در امان بماند و بخش قابل‌توجهی از فشارهای روانی و عملیاتی کاهش پیدا کند.

در این سناریو فرض می‌کنیم که:

• تنش‌های خاورمیانه کاهش پیدا می‌کند
• اختلال معناداری در تنگه هرمز رخ نمی‌دهد
• جریان حمل دریایی باثبات‌تر می‌شود
• قیمت نفت نسبت به اوج‌های قبلی سال ۲۰۲۶ پایین‌تر می‌ماند
• پالایشگاه‌ها با شرایط نسبتاً عادی فعالیت می‌کنند
• عرضه ته‌مانده پالایشی برای تولید قیر کافی است
• محدودیت صادراتی جدیدی از سوی تولیدکنندگان اصلی اعمال نمی‌شود

نتیجه این سناریو

در چنین وضعیتی، قیمت قیر کاهش شدیدی نخواهد داشت، اما در بازاری متعادل‌تر و با فشار صعودی کمتر معامله می‌شود.

---

سناریوی پایه

این سناریو واقع‌بینانه‌ترین مبنا برای برنامه‌ریزی تجاری است و بهترین گزینه برای استفاده در برآوردهای معمول خرید و فروش به شمار می‌رود.

در سناریوی پایه فرض می‌شود که:

• بازار نفت تقریباً مطابق پیش‌بینی‌های نهادهای معتبر حرکت می‌کند
• شوک شدید جدیدی در عرضه جهانی رخ نمی‌دهد
• تقاضای فعلی در سطحی نسبتاً پایدار ادامه پیدا می‌کند
• هزینه حمل همچنان مهم است، اما خارج از کنترل نمی‌شود
• بازار قیر نه با کمبود شدید روبه‌رو است و نه با مازاد افراطی

نتیجه این سناریو

قیمت‌ها در نزدیکی سطوح فعلی باقی می‌مانند و با شیبی ملایم وارد فاز متعادل‌تر در سال ۲۰۲۷ می‌شوند.

---

سناریوی بدبینانه یا پرریسک

این سناریو درواقع سناریوی صعودی برای قیمت قیر است؛ یعنی وضعیتی که باعث می‌شود بازار به سمت قیمت‌های بالاتر حرکت کند.

در این سناریو فرض می‌کنیم که:

• تنش‌های منطقه‌ای تشدید می‌شود
• عبور و مرور در تنگه هرمز با اختلال مواجه می‌شود
• کرایه کشتی و بیمه دریایی افزایش پیدا می‌کند
• دسترسی به خوراک یا ته‌مانده پالایشی محدود می‌شود
• برخی پالایشگاه‌ها با کاهش تولید یا اختلال عملیاتی روبه‌رو می‌شوند
• تقاضای وارداتی در بعضی بازارها قوی‌تر از انتظار ظاهر می‌شود
• موانع تجاری، بانکی، تحریمی یا لجستیکی بر جریان صادرات اثر می‌گذارد

نتیجه این سناریو

در این حالت، حتی اگر میانگین سالانه نفت در ادامه تعدیل شود، بازار قیر می‌تواند در سطحی بالاتر از انتظار باقی بماند.

---

جدول پیش‌بینی قیمت جهانی قیر ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰

ارقام شاخص برای قیر نفوذی 60/70

---

این جدول را چگونه باید تفسیر کرد؟

اگر خریدار هستید، ستون خوش‌بینانه نشان‌دهنده وضعیتی است که در آن فشارهای بازار کمتر است و شرایط خرید آسان‌تر می‌شود.

اگر فروشنده، معامله‌گر یا صادرکننده هستید، ستون بدبینانه منعکس‌کننده وضعیتی است که در آن اختلال‌های زنجیره تأمین و ریسک‌های سیاسی می‌توانند از قیمت‌های بالاتر حمایت کنند.

اگر از این اعداد در قرارداد، پروپوزال، پیش‌فاکتور یا گزارش تجاری استفاده می‌کنید، حتماً کنار عدد قیمت این موارد را نیز درج کنید:

• گرید قیر
• مبدأ کالا
• نوع بسته‌بندی
• بندر بارگیری
• تاریخ اعتبار قیمت
• نوع قرارداد تجاری

در غیر این صورت، هر عددی—even اگر از نظر تحلیلی درست باشد—ممکن است در عمل گمراه‌کننده شود.

برداشت راهبردی برای خریداران، صادرکنندگان و معامله‌گران

اگر بخواهیم از تمام داده‌های موجود در تاریخ ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶ یک نتیجه کاربردی استخراج کنیم، می‌توان گفت:

• احتمال تعدیل بازار بیشتر از احتمال فروپاشی قیمت است
• نفت خام نسبت به اوج‌های قبلی سال ۲۰۲۶ در مسیر آرام‌تری قرار گرفته
• اما قیر ممکن است همچنان مقاوم‌تر از چیزی باشد که فقط از روی نفت انتظار می‌رود
• ریسک‌های اصلی بازار قیر همچنان در حوزه حمل‌ونقل، بیمه، پالایش و دسترسی به ته‌مانده قرار دارند
• به همین دلیل، برآوردی نزدیک به ۴۱۰ دلار در سال ۲۰۲۷ از یک سناریوی ریزشی و افراطی قابل‌دفاع‌تر است

برای قراردادهای بلندمدت، به‌ویژه قراردادهایی که تا ۲۰۲۸، ۲۰۲۹ یا ۲۰۳۰ امتداد دارند، اتکا به یک عدد ثابت معمولاً تصمیم حرفه‌ای نیست. رویکرد بهتر این است که از فرمول تعدیل قیمت استفاده شود؛ فرمولی که بتواند متغیرهایی مثل این موارد را پوشش دهد:

• قیمت برنت یا شاخص توافقی نفت
• نرخ کرایه حمل
• هزینه بسته‌بندی
• مبدأ بارگیری
• هزینه بیمه یا پریمیوم ریسک جنگ، در صورت لزوم

---

سوالات متداول

آیا قیمت قیر در نیمه دوم ۲۰۲۶ افزایش پیدا می‌کند؟

اگر ریسک‌های ژئوپلیتیک یا اختلال‌های حمل‌ونقل تشدید شوند، بله، امکان افزایش مقطعی وجود دارد. اما در سناریوی پایه، بازار در نیمه دوم ۲۰۲۶ متعادل‌تر از مقاطع پرتنش ابتدای سال ارزیابی می‌شود.

قیمت مورد انتظار قیر در سال ۲۰۲۷ چقدر است؟

برای قیر 60/70، یک برآورد پایه و قابل‌دفاع در شرایط فعلی حدود ۴۱۰ دلار به ازای هر تن است؛ البته این عدد بسته به مبدأ، نوع بسته‌بندی و نوع قرارداد فروش می‌تواند متفاوت باشد.

چرا قیمت قیر دقیقاً مانند نفت برنت حرکت نمی‌کند؟

زیرا قیمت قیر فقط تابع نفت خام نیست. ساختار پالایشگاه، میزان ته‌مانده در دسترس، بسته‌بندی، هزینه حمل، تقاضای منطقه‌ای و شرایط تجاری همگی بر قیمت نهایی قیر اثر می‌گذارند.

آیا این پیش‌بینی جهانی است یا مخصوص یک کشور؟

این مقاله یک چشم‌انداز جهانی جهت‌دار ارائه می‌دهد که بر پایه قیمت‌های مرجع قابل مشاهده برای قیر 60/70 تنظیم شده است. بنابراین نباید آن را به‌عنوان یک نرخ واحد و قطعی برای همه کشورها یا همه فروشندگان تفسیر کرد.

---

جمع‌بندی نهایی

در تاریخ ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶، بهترین روش برای پیش‌بینی قیمت قیر در بازه ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ این نیست که یک عدد مطلق اعلام کنیم و تصور کنیم بازار در همه کشورها و همه شرایط یکسان عمل می‌کند.

رویکرد حرفه‌ای‌تر این است که تحلیل بر پایه این عناصر ساخته شود:

• قیمت‌های مرجع فعلی بازار
• چشم‌انداز نهادهای معتبر درباره نفت خام
• وضعیت پالایش و دسترسی به ته‌مانده
• ریسک‌های حمل‌ونقل و ژئوپلیتیک
• تعریف روشن سناریوهای خوش‌بینانه، پایه و بدبینانه